Al Fadimem Türküsünün Kökenine İnildi: Yıllardır Söylenen Hüznün Gerçek Sebebi Ortaya Çıktı
Afyonkarahisar’ın İscehisar ilçesine bağlı Cevizli ve Bayat ilçesine bağlı Sağırlı köylerinin ortak hafızasında yer eden, nesilden nesile aktarılan o hüzünlü sevda türküsü Al Fadimem türküsünün perde arkası, yapılan özel bir proje ile aydınlatıldı. Yıllardır dillerden düşmeyen bu efsanevi ezginin ardındaki gerçek hikaye, ilk kez bu denli detaylı bir şekilde gün yüzüne çıkarıldı.
Genç Bir Araştırmacının TÜBİTAK Projesiyle Tarihe Yolculuk
Türk Dili ve Edebiyatı alanında düzenlenen TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında, İscehisar Faruk Öksüz Anadolu İmam Hatip Lisesi’nden 12. sınıf öğrencisi Ertuğrul Meriç Boydemir, tarih öğretmeni Faruk Karakuş’un danışmanlığında dikkat çekici bir çalışmaya imza attı. “Sözden Ezgiye: Fadime ile Efe Kadir’in Hikâyesinin Türküsüyle Yaşayan Belleği” adlı projesiyle Boydemir, Al Fadimem türküsünün kökenine inerek, ilk sözlerini ve gerçek öyküsünü birinci elden kaynaklarla derlemeyi başardı.
Halk Kültüründe Türkülerin Dönüşümüne Işık Tutan Araştırma
Bu kapsamlı araştırma, halk müziğinin önemli bir parçası olan türkülerin zaman içinde geçirdiği sözsel ve anlamsal değişimleri gözler önüne sermeyi amaçlıyor. Proje ekibi, Al Fadimem türküsünün merkezindeki isimler olan Kadir Kilci ve Fadime Bostan ile aynı döneme tanıklık etmiş akrabaları ve köylüleriyle yapılan derinlemesine görüşmeler sayesinde, türkünün özgün yapısına ulaştı.
Bir Sevdanın Türküye Dönüşen Trajik Öyküsü
Elde edilen bilgilere göre, genç Efe Kadir’in yetim ve yoksul olması, sevdiği Fadime ile evlilik hayallerini sekteye uğratıyordu. Bu durum üzerine Efe Kadir, Fadime’yi kaçırma kararı aldı. Fadime de sevdiği uğruna bu kaçışa gönüllü olarak iştirak etti. Ancak dönemin koşulları gereği, Fadime’nin yaşı resmi kayıtlarda küçük görünüyordu. Ailesinin şikayeti üzerine Efe Kadir tutuklanıp cezaevine gönderildi. Fadime ise ailesi tarafından başka biriyle evlendirildi. Bu acı ayrılık, Efe Kadir’in hapishane duvarları ardında dillendirdiği yürek burkan türkülere ilham verdi. İşte o unutulmaz ezgi: Al Fadimem…
40 Yıllık Ses Kaydı Tarihi Bir Kaynak Oldu
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, Efe Kadir’in kendi sesinden kaydedilmiş, yaklaşık 40 yıllık bir ses kaydının ortaya çıkması oldu. 1985 yılında Belçika’da yaşayan oğlu Hasan Kilci’nin isteği üzerine yapılan bu kayıt, türkü kahramanının sesinden dört kıtayı bizzat seslendirdiğini ortaya koydu. Ali Kalkan, Veli Kilci ve aile bireyleri tarafından özenle saklanan bu kaset, türkünün ilk ve en doğru sözlerine ulaşmada paha biçilmez birincil kaynak niteliği taşıyor.
Güncellenen Sözler ve Kayıp Kıta Bilgileri
Yapılan saha çalışmaları ve elde edilen ses kaydı sayesinde, günümüzde bilinen sözlerden farklı olarak, daha önce hiç kayıt altına alınmamış kıtaların varlığı da belgelendi. Bu sayede, kuşaklar boyu aktarılırken Al Fadimem türküsünde meydana gelen değişim ve dönüşümler, somut kanıtlarla desteklenerek bilimsel bir zemine oturtuldu. Haberakademi.com.tr olarak, halk kültürümüzün bu değerli mirasının gerçek hikayesini sizlere ulaştırmaktan gurur duyuyoruz.
