Türkiye’de İş Kazaları: Görünmez Tehlike ve Ekonomik Yük

haberakademi.com.tr olarak, ülkemizin önemli gündem maddelerinden biri olan iş kazaları konusunu mercek altına aldık. Trafik kazalarının ardından en çok can ve mal kaybına yol açan iş kazalarının, Türkiye ekonomisine yıllık maliyetinin dudak uçuklatan bir rakama, 10 milyar doları aştığı belirtiliyor. Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü kuruluşlardan Polat OSGB’nin Sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, bu vahim tablo karşısında önemli uyarılarda bulundu.

İş Güvenliği Tedbirleri: Bir Masraf Değil, Önemli Bir Yatırım

Emin Tükel, iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan önlemlerin bir maliyet kalemi olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Tükel, “Alınan her bir tedbir, aslında geleceğe yapılan bir yatırımdır. Bu yatırımların geri dönüşü sadece ekonomik değil, aynı zamanda telafisi mümkün olmayan acıların ve kayıpların önüne geçmektir.” dedi. Ülkemizde 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 2013 yılından bu yana yürürlükte olduğunu ve 2025 itibarıyla tüm iş yerlerinde zorunlu hale geldiğini hatırlatan Tükel, geçen 13 yıllık süreçte iş güvenliğinin öneminin daha net anlaşıldığını belirtti.

İhmal ve Tedbirsizlik: İş Kazalarının Başlıca Kaynağı

İş kazalarının neredeyse tamamının insan kaynaklı ihmaller ve gerekli tedbirlerin alınmamasından kaynaklandığına dikkat çeken Tükel, istatistiksel verilerin Türkiye’nin iş kazalarında Avrupa’da üst sıralarda yer aldığını acı bir şekilde gösterdiğini ifade etti. Tükel, “Eğer bu 10 milyar dolarlık toplam maliyetin sadece yüzde 25’i iş güvenliği tedbirlerine harcansaydı, hem yaşanan can kayıpları önlenecek hem de ülke ekonomisine 7.5 milyar dolar gibi önemli bir katkı sağlanmış olacaktı.” şeklinde konuştu. Bu durum, iş sağlığı ve güvenliğine yapılacak yatırımın ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.

Farkındalık Eksikliği ve ‘Bana Bir Şey Olmaz’ Sendromu

Polat OSGB Sorumlu Müdürü Emin Tükel, iş güvenliği alanında karşılaştıkları en büyük sorunun ‘farkındalık eksikliği’ olduğunu dile getirdi. İşverenlerin İSG hizmetlerini bir maliyet unsuru olarak görme eğiliminde olduğunu belirten Tükel, “Oysa alınmayan her basit önlem, ileride çok daha büyük maliyetlere ve geri dönülmez sonuçlara yol açabiliyor. Tehlike sınıfı ne olursa olsun, artık tüm iş yerlerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmeti almak zorunda olması bu gerçeği pekiştiriyor.” dedi. Tükel, birçok ağır yaralanma ve ölüm vakasının, basit önlemlerin dahi alınmamasından kaynaklandığını üzülerek belirtti.

Basit Önlemlerle Önleyebileceğimiz Tehlikeler

Tükel, iş kazalarını en çok artıran sebepler arasında yer alan kritik noktaları sıralayarak, alınabilecek önlemlerin aslında ne kadar basit olduğunu gösterdi: Elektrik panolarının düzenli kontrolü, makine koruyucularının yerinde olması, yüksekte çalışma ekipmanlarının standartlara uygunluğu, kimyasal etiketlerinin güncelliği ve en önemlisi çalışanlara verilen düzenli eğitimlerle farkındalığın artırılması. Tükel, “Yılda en az bir kez verilecek eğitimlerle birçok riskin önüne geçilebilir.” dedi. Ancak ülkemizdeki en büyük tehlikenin “Bana bir şey olmaz” anlayışı olduğunu vurgulayan Tükel, çalışanların alışkanlıklarından kaynaklanan risk alma davranışlarının da iş kazası oranlarını yükselttiğini belirtti. Kişisel koruyucu ekipmanların (KKE) takılmamasının bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak bir kumar olduğunu ve bu kumarda kaybedenin genellikle çalışanın kendisi olduğunu sözlerine ekledi.